Wat kun je doen om te werken aan een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving? Die vraag staat centraal in de Week van de Sociale Basis. Van 14 tot 18 september kun je dagelijks online aan de slag met het versterken van de Sociale Basis. Adinda Gisder-Visser van Movisie vertelt waar het om draait bij die sociale basis én waarom gebiedsprofessionals daarin zo belangrijk zijn. Plus: ze is op zoek naar best practices.
Teamleider Informele Zorg en Thuis in de Wijk, projectleider op thema’s zoals de Sociale Basis, programmaleider van WijkWijzer: het veelzijdige werk van Adinda Gisder raakt van allerlei kanten aan wijk en buurt. Precies die brede blik vindt ze leuk: “Ik hou ervan om met verschillende brillen naar maatschappelijke opgaven te kijken. Aan de ene kant naar beleidsontwikkeling, aan de andere kant naar de concrete uitvoering waarin je zaken echt kunt veranderen in buurten. Een goede samenwerking tussen inwoners, organisaties en overheid is daarin essentieel. En dan hebben we het meteen over de sociale basis.”
Naar elkaar omkijken
Want wat bedoelen we precies met die ‘sociale basis’? De term kwam een paar jaar geleden in zwang toen gemeenten in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) de opdracht kregen om een beleidsvisie op de sociale basis te ontwikkelen. “De sociale basis gaat over alles wat mensen helpt om mee te doen, zich verbonden te voelen en naar elkaar om te kijken”, zegt Adinda. “Het gaat dus om relaties, sociale netwerken, ontmoetingsplekken, activiteiten en voorzieningen in een buurt of gemeenschap. Denk aan een buur die helpt, een sportvereniging waar mensen elkaar ontmoeten, een bewonersinitiatief of een vrijwilliger die klaarstaat voor een ander. Samen vormen deze plekken en contacten de sociale basis.”
Verandertheorie
De sociale basis is overal – in buurt en wijk, maar ook wijkoverstijgend en online. Maar het verschilt hoe stevig die basis is. Door het versterken ervan kunnen lokale overheden bijdragen aan een veerkrachtige, inclusieve samenleving, is het idee. Maar waar begin je? Adinda: “Veel gemeenten vragen zich af aan welke knoppen ze kunnen draaien. Samen met andere partners heeft Movisie hiervoor een verandertheorie ontwikkeld. Die benoemt concrete bouwstenen voor de sociale basis en laat zien hoe je daarmee aan de slag kunt. Dat gaat van de thema’s ontmoeting en ontplooiing tot onderwerpen zoals ondersteuning, ontspanning en eigenaarschap.”
Week van de Sociale Basis
Als je je (gratis) aanmeldt voor de Week van de Sociale Basis ontvang je elke werkdag een mail rond een van deze thema’s, met een introductie, een concrete opdracht om dit thema te vertalen naar je eigen praktijk, en verdiepende tips en handvatten. “‘Aansluiten’ is daarin een kernbegrip: hoe kun je als overheid of organisatie aansluiten bij dat wat aanwezig is bij inwoners en gemeenschappen? Want het gaat erom dat je mét hen – en niet vóór hen – bedenkt wat er nodig is en wat jouw rol daarin is.”
Mismatch
Dat aansluiten is makkelijker gezegd dan gedaan, want er is vaak een mismatch tussen de systeemwereld van overheid en organisaties en de leefwereld van inwoners en gemeenschappen. Juist gebiedsprofessionals kunnen hierin een brugfunctie hebben, ziet Adinda: “Zij weten wat er leeft en speelt in wijken. En ze ervaren dat de regels en systemen lang niet altijd aansluiten bij dat wat inwoners en initiatieven verder helpt. Het kan voor inwonerinitiatieven bijvoorbeeld heel belemmerend zijn dat ze van alles moeten verantwoorden om een subsidie te krijgen. Ik merk dat gebiedsprofessionals echt zoeken naar manieren om het systeem te verbinden met de inwoners – in plaats van andersom.”
Best practices
Als voorbeeld noemt Adinda de casus van een vrijwilliger in een Brabants buurthuis. “Deze vrijwilliger is een echte steunpilaar onder het buurthuis, maar haar vrijwilligerswerk kostte zoveel tijd dat ze dit niet langer helemaal onbetaald kon blijven doen. Er was geen eenvoudige manier om haar deels te betalen voor haar uren, maar een wijkadviseur wist een oplossing te vinden. Hij hielp met het opzetten van een stichting zodat ze haar werk nu deels betaald kan doen. Met zo’n maatwerkoplossing kun je de sociale basis versterken.”
Adinda is ervan overtuigd dat er veel meer mooie voorbeelden zijn van wijkprofessionals die met creatieve oplossingen aansluiten op wijk en buurt. Movisie wil zulke voorbeelden graag verzamelen en delen, zodat professionals van elkaars kennis kunnen profiteren en niet allemaal zelf het wiel opnieuw hoeven uit te vinden. Heb jij een mooi voorbeeld, neem dan contact op met Adinda om je verhaal te delen.
BoTu
Ook tijdens de Week van de Sociale Basis komen de nodige mooie casussen voorbij. Voor één ervan ben je live welkom in Rotterdam. Daar gaat op woensdagavond 16 september de korte documentaire Alles is er al in première, over buurtinitiatieven in de Rotterdamse wijk Bospolder-Tussendijken. De film laat haarscherp zien hoe belangrijk het is om bij de bewoners zélf te beginnen. Zoals een van de inwoners het zegt: “Als je van boven naar beneden gaat duwen, dat gaat niet werken. Wij zijn Rotterdammers hè! Je moet het gewoon aan de mensen overlaten, dan dragen ze het initiatief langzaam naar boven.”
Na de vertoning is er een dialoog met de betrokkenen en de zaal over de vraag hoe je de sociale basis versterkt, uitgaande van het idee dat alles er al is. De première is gratis, je hoeft je alleen maar even aan te melden. Kun je er niet bij zijn? Dan kun je de film online bekijken.
Meer lezen over de sociale basis? Surf dan naar het kennisdossier van Movisie.
